Maymun çiçeği salgını, pandemiye dönüşür mü?

Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Türkiye’de birinci olayı tespit edilen maymun çiçeği virüsünün pandemiye dönüşme riskini kıymetlendirdi.

COVID-19 pandemisinin sürat kaybetmeye başlamasıyla, toplumun rahat bir nefes almaya başladığı bir periyotta ortaya çıkan “maymun çiçeği salgını”, yeni bir pandemi mi başlıyor dehşetlerini da beraberinde getirdi. Dünyada Mayıs ayında görülmeye başlayan maymun çiçeği hastalığının, geçen hafta Türkiye’de de birinci olayı tespit edildi. Türkiye Cumhuriyeti Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca’nın toplumsal medya hesabından duyurduğu haber, hastalık Türkiye ve KKTC’de yayılacak mı kaygılarını de yine canlandırdı. Dünya Sıhhat Örgütü ise 7 Temmuz’da yaptığı açıklamada dünya genelinde 6 binin üzerinde hadise olduğunu açıkladı. Pekala, maymun çiçeği salgını nitekim bir pandemiye dönüşebilir mi? Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, maymun çiçeği hastalığının bilinmeyenlerini anlattı.

Çiçek aşısının çapraz bağışıklık yaratma ihtimali az!

Hastalığın birinci kere 1958’de, araştırma için tutulan maymun kolonilerinde tanımlandığı için bu ismi aldığını söyleyen Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, 1970’te ise maymun çiçeğinin birinci sefer insanlarda tespit edildiğini belirtti. Yani pek çoğumuz, hastalığın ismini birinci defa duysak da aslında geçmişi 60 yıldan geriye uzanıyor. Hastalığın belirtilerinin, 1980’de dünya genelinde ortadan kalktığı belirlenen çiçek hastalığına benzediğini söyleyen Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, yeniden de geçmiş yıllarda yapılan çiçek aşısının hastalığa karşı bir bağışıklık yaratacağı argümanlarını fazla optimist buluyor. Çiçek hastalığının 1980’lerde ortadan kalktığını hatırlatan Prof. Dr. Şanlıdağ, araştırmaların tek doz çiçek aşısının 10 yıllık, multipl doz çiçek aşısının ise 30 yıla kadar koruyuculuğu bulunduğunu, münasebetiyle 1980’de sonlandırılan çiçek aşısının maymun çiçeğine karşı bir çapraz bağışıklık yaratma mümkünlüğünün çok düşük olduğunu vurguladı.

Maymun çiçeğinin COVID-19 yaygınlığına ulaşması zor

Maymun çiçeği virüsünün, COVID-19’a neden olan SARS-CoV-2’nin tersine, bir DNA virüsü olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, “DNA virüslerinin mutasyona uğrama olasılığı RNA virüslerine kıyasla daha düşüktür” dedi. Yeniden de bu durumun, virüsün hiç mutasyon geçiremeyeceği manasına gelmediğini söyleyen Prof. Dr. Şanlıdağ, “Son zamanlardaki mevcut vakalarda görülen tipik olmayan bulaşma eğilimleri, virüsün farklı özellikler kazanmış olma ihtimalini ortaya çıkarıyor. Bu durum, virüsün genetik materyalindeki değişimlerin tespit edilmesine yönelik araştırılmalarla belirlenecek. Yakın zamanda araştırma sonuçlarının bilim dünyasıyla paylaşılacağını bekliyorum” sözlerini kullandı. Virüsün, kuluçka devrinde bulaşıcı olmadığını da söyleyen Prof. Dr. Şanlıdağ, “Virüsün bulaşması için semptomların başlamış olması gerekiyor. Bu nedenle, gözle görülür semptomları olan virüsten kaçınmak daha kolay” diyor. Maymun çiçeğinin döküntü yahut lezyonların dışında şişmiş lenf nodülleri, kas ve sırt ağrıları, halsizlik, ateş ve ağır baş ağrısı üzere semptomları da bulunuyor.

Virüsün süratli bir formda yayılmasını engelleyen özelliklerden biri de bulaşma biçimi. Maymun çiçeği virüsü bilhassa çok yakın ve uzun vadeli temasla bulaşıyor. Maymun çiçeği virüsünün teneffüs yoluyla bulaşmasından daha çok yakın temas gerektiren bulaşı yayılımını kısıtlıyor. Bilhassa son hadiselerde cinsel yolla bulaşma eğilimi gösteriyor.

Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, tüm bu nedenlerle; maymun çiçeğinin COVID-19 kadar süratli bir formda bulaşmasının sıkıntı olduğunu söyleyerek ekliyor: “Dünyanın pek çok yerinde aynı anda görülse de vaka sayısının sınırlı kalacağını öngörmek mümkün” diyor.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum yapın